टाटीबंध गोदाम में किसानों की फसल बर्बाद करने की कथित साजिश का खुलासा।Alleged Plot to Damage Farmers’ Crops Foiled in Tatibandh। ताटीबन्ध-भाण्डागारे कृषिफलनाशस्य षड्यन्त्रं विफलीकृतम्।
रायपुर के टाटीबंध क्षेत्र में कृषि विभाग की संयुक्त टीम ने एक गोदाम पर अचानक छापा मारकर बड़ी मात्रा में प्रतिबंधित कीटनाशी और गैरकानूनी तरीके से रखे गए उर्वरक बरामद किए। जांच के दौरान 531 क्विंटल से अधिक अवैध उर्वरक, कीटनाशी और बीज का भंडारण व पैकिंग किए जाने का मामला सामने आया। विभाग ने संबंधित प्रावधानों के तहत कार्रवाई शुरू कर दी है।

रायपुर के टाटीबंध स्थित ट्रांसपोर्ट नगर में कृषि विभाग की टीम ने रविंद्र कुमार मित्तल के गोदाम पर अचानक जांच की। लकी इंडस्ट्रीज के समीप स्थित इस गोदाम से प्रतिबंधित एवं गैर-पंजीकृत कीटनाशक, अवैध बीज और उर्वरक बरामद किए गए। जांच में 355.92 क्विंटल कीटनाशक तथा करीब 12,173 लीटर रसायनों का भंडारण पाया गया। जब्त सामग्री में प्रतिबंधित फोरेट 10 जी और गैर-पंजीकृत नाइट्रोबेंजीन 35 प्रतिशत भी शामिल है। विभाग के मुताबिक, गोदाम में इन कृषि रसायनों का भंडारण करने के साथ उनकी पैकिंग भी की जा रही थी।
कृषि विभाग के राज्य और जिला स्तर के अधिकारियों की संयुक्त टीम ने गोदाम में जांच अभियान चलाया। निरीक्षण के दौरान प्रतिबंधित तथा बिना पंजीकरण वाले कीटनाशकों का भंडार सामने आया। अधिकारियों ने बताया कि ऐसे रसायनों के इस्तेमाल से मानव स्वास्थ्य, पशुओं और पर्यावरण पर गंभीर प्रतिकूल प्रभाव पड़ सकता है। मामले में आगे की कानूनी कार्रवाई के लिए कीटनाशक निरीक्षक ने नियमानुसार वरिष्ठ अधिकारियों को रिपोर्ट भेज दी है। इसके अलावा गोदाम से 7.60 क्विंटल अवैध बीज और 22 किस्मों में कुल 531.10 क्विंटल अवैध उर्वरक भी जब्त कर संबंधित विभाग को सौंपे गए हैं।
संयुक्त टीम ने की कार्रवाई
कृषि विभाग के उप संचालक सतीश अवस्थी ने बताया कि उर्वरक और बीज नियंत्रण से जुड़े कानूनी प्रावधानों के तहत की गई कार्रवाई की सूचना रायपुर कलेक्टर को दे दी गई है। उन्होंने कहा कि बीज एवं उर्वरक नियंत्रण अधिनियम के लागू प्रावधानों के अनुसार दोषियों के खिलाफ सख्त कार्रवाई की जाएगी। यह अभियान उप संचालक कृषि रायपुर, संचालनालय के सहायक संचालक कृषि तथा जिले के कृषि निरीक्षकों की संयुक्त टीम ने संचालित किया। टीम ने गोदाम में मिले कृषि आदानों के दस्तावेजों और उनके लिए आवश्यक वैधानिक अनुमतियों की भी जांच की। प्रतिबंधित और अवैध सामग्री मिलने के बाद मामले में आगे की कानूनी प्रक्रिया शुरू कर दी गई है।
English
A joint team of the Agriculture Department conducted a surprise inspection at a warehouse in Tatibandh, Raipur, and seized a large quantity of banned pesticides and illegally stored fertilizers. The inspection revealed the unauthorized storage and packing of more than 531 quintals of fertilizers, pesticides and seeds. The department has initiated strict action under the applicable seed and fertilizer control laws.
The Agriculture Department conducted a surprise inspection at a warehouse owned by Ravindra Kumar Mittal in the Transport Nagar area of Tatibandh, Raipur. The facility, located near Lucky Industries, was found storing banned and unregistered pesticides, illegal seeds and fertilizers. Officials discovered 355.92 quintals of pesticides along with 12,173 litres of chemicals. The seized stock included the banned pesticide Phorate 10G and unregistered Nitrobenzene 35%. According to the department, the warehouse was being used not only for storage but also for packing these agricultural chemicals.
A joint team comprising state-level officials and district-level inspectors from the Agriculture Department carried out the inspection. During the operation, banned and unregistered pesticides were found stored at the warehouse. Department officials said that such pesticides could pose serious risks to human health, animals and the environment. The pesticide inspector has forwarded the matter to senior authorities as per the prescribed procedure for further legal action. In addition, 7.60 quintals of illegal seeds and 531.10 quintals of unauthorized fertilizers belonging to 22 different types were seized and handed over to the concerned authorities.
Joint Team Takes Action
Agriculture Department Deputy Director Satish Awasthi said that the Raipur Collector has been informed about the action taken under the legal provisions governing fertilizers and seeds. He stated that strict action would be initiated under the relevant provisions of the Seed and Fertilizer Control laws. The operation was carried out by a joint team comprising the Deputy Director of Agriculture, Raipur, the Assistant Director of Agriculture from the Directorate, and agricultural inspectors from Raipur district. The team also examined the documents and statutory permissions related to the agricultural inputs found in the warehouse. After the discovery of illegal and banned materials, further legal proceedings have been initiated
संस्कृत
रायपुरस्य ताटीबन्ध-क्षेत्रे कृषिविभागस्य संयुक्तदलेन एकस्मिन् भाण्डागारे आकस्मिकं निरीक्षणं कृतम्। निरीक्षणकाले विशालमात्रायां निषिद्धानि कीटनाशकद्रव्याणि अवैधरूपेण संगृहीताः उर्वरकाः च प्राप्ताः। तत्र ५३१ क्विण्टल्-परिमितेभ्यः अधिकानां उर्वरकाणां, कीटनाशकद्रव्याणां, बीजानां च अवैधसंग्रहणं तथा पुटकीकरणं प्रकाशमागतम्। विभागेन बीज-उर्वरक-नियन्त्रणसम्बद्धैः विधिभिः अन्तर्गतं कठोरकार्यवाही प्रारब्धा।
रायपुरस्य ताटीबन्ध-क्षेत्रे परिवहननगरे रविन्द्रकुमारमित्तलस्य भाण्डागारे कृषिविभागस्य दलेन आकस्मिकं निरीक्षणं कृतम्। लकी इण्डस्ट्रीज-समीपे स्थितस्मिन् अस्मिन् भाण्डागारे निषिद्धानि तथा अपञ्जीकृतानि कीटनाशकद्रव्याणि, अवैधानि बीजानि, उर्वरकाणि च संगृहीतानि प्राप्तानि। निरीक्षणे ३५५.९२ क्विण्टल् परिमितं कीटनाशकद्रव्यं तथा १२,१७३ लीटर् परिमिताः रसायनद्रव्याः संगृहीताः इति ज्ञातम्। तेषु निषिद्धं फोरेट् १० जी तथा अपञ्जीकृतं नाइट्रोबेंज़ीन् ३५ प्रतिशतं च अन्तर्भवतः। विभागस्य अनुसारं भाण्डागारे एतेषां कृषिरसायनानां संग्रहणेन सह पुटकीकरणमपि क्रियमाणम् आसीत्।
कृषिविभागस्य राज्यस्तरीयाधिकारिभिः जिलास्तरीयनिरीक्षकैः च युक्तेन संयुक्तदलेन भाण्डागारे निरीक्षणकार्यं कृतम्। निरीक्षणसमये निषिद्धानि अपञ्जीकृतानि च कीटनाशकद्रव्याणि तत्र संगृहीतानि प्राप्तानि। विभागीयाधिकारिणः अवदन् यत् एतादृशानां कीटनाशकानां प्रयोगः मानवस्वास्थ्याय, पशूनां स्वास्थ्याय, पर्यावरणाय च हानिकरः भवितुम् अर्हति। कीटनाशकनिरीक्षकेण विधिसम्मतकार्यवाहीार्थं प्रकरणस्य सूचना नियमानुसारं वरिष्ठाधिकारिभ्यः प्रेषिता। तदनन्तरं भाण्डागारात् ७.६० क्विण्टल् परिमितानि अवैधानि बीजानि तथा २२ प्रकाराणां ५३१.१० क्विण्टल् परिमितानि अवैधानि उर्वरकाणि अपि अभिगृहीत्वा सम्बन्धितविभागाय समर्पितानि।
संयुक्तदलेन कार्यवाही कृता।
कृषिविभागस्य उपसञ्चालकः सतीश अवस्थी इत्येषः अवदत् यत् उर्वरक-बीजनियन्त्रणसम्बद्धानां वैधानिकप्रावधानानाम् अन्तर्गतं कृतायाः कार्यवाह्याः सूचना रायपुरस्य जिलाधीशाय प्रदत्ता अस्ति। तेन उक्तं यत् बीज-उर्वरकनियन्त्रणसम्बद्धैः सुसंगतैः विधिप्रावधानैः अन्तर्गतं प्रकरणे कठोरकार्यवाही भविष्यति। एषा कार्यवाही रायपुरस्य कृषिविभागस्य उपसञ्चालकेन, सञ्चालनालयस्य सहायककृषिसञ्चालकेन तथा रायपुरजिलायाः कृषिनिरीक्षकैः युक्तया संयुक्तदलया कृता। दलद्वारा भाण्डागारे प्राप्तानां कृषिसामग्रीणां दस्तावेजानां तथा वैधानिकानुमतीनां च परीक्षणमपि कृतम्। अवैध-निषिद्धसामग्रीणां प्राप्तेः अनन्तरं अग्रिमा वैधानिकप्रक्रिया प्रारब्धा अस्ति।


